Si duket kur të rinjtë nuk janë vetëm vëzhgues të problemeve në komunitetin e tyre, por në mënyrë aktive i identifikojnë, dokumentojnë dhe propozojnë zgjidhje?

Pikërisht ky ishte qëllimi i iniciativës rinore “HARTO DHE VEPRON – Avokim rinor për një komunë të pastër dhe të përgjegjshme”, e realizuar gjatë korrikut dhe gushtit 2026 në Komunën e Shuto Orizarit, në kuadër të projektit partneriteti “ZZZ – Të bashkuar për avokim të gjelbër për mbrojtjen e mjedisit”.

Nga problemi te iniciativa

Iniciativa synonte t’i inkurajojë të rinjtë që të përfshihen në mënyrë aktive në identifikimin e sfidave lokale që lidhen me mjedisin, por edhe në krijimin e propozimeve për zgjidhjen e tyre.

Një nga problemet ku të rinjtë u përqendruan veçanërisht ishin deponitë ilegale – një problem që ndikon drejtpërdrejt në pamjen e komunitetit, cilësinë e mjedisit dhe krijimin e një hapësire të shëndetshme dhe të sigurt për të jetuar.

Në vend që vetëm të flisnin për problemin, të rinjtë dolën në terren për ta hulumtuar atë nga afër.

Hartëzimi i deponive ilegale

Përmes punëtorive interaktive dhe punës në terren, të rinjtë patën mundësinë të identifikojnë dhe dokumentojnë lokacionet e deponive ilegale në komunë.

Fotografimi dhe hartëzimi u ndihmuan ta shohin problemin nga një perspektivë tjetër – jo vetëm si një dukuri të përditshme, por si një sfidë konkrete lokale që mund të dokumentohet, analizohet dhe shndërrohet në një iniciativë për ndryshim.

Ky proces u mundësoi të rinjve të zhvillojnë njohuri dhe aftësi praktike për pjesëmarrje rinore, hulumtimin e problemeve lokale dhe avokimin para institucioneve.

Nga terreni te vetëqeverisja lokale

Një pjesë e rëndësishme e iniciativës ishte edhe komunikimi i drejtpërdrejtë me vetëqeverisjen lokale.

Të rinjtë patën mundësinë t’i ndajnë gjetjet e tyre dhe të diskutojnë për zgjidhjet e mundshme, duke siguruar që procesi të mos përfundonte vetëm me hartëzimin e problemit.

Qëllimi ishte që përvojat, gjetjet dhe propozimet e tyre të bëhen pjesë e proceseve më të gjera të pjesëmarrjes rinore dhe avokimit lokal.

Në këtë mënyrë, të rinjtë nuk ishin vetëm ata që evidentojnë problemin, por pjesëmarrës aktivë në diskutimin se si komuna e tyre mund të jetë më e pastër, më e përgjegjshme dhe më mirë e mirëmbajtur.

Ta shohim problemin për të filluar ndryshimin

Iniciativa përfundoi me një ngjarje në komunitetin lokal, ku u ekspozuan fotografi dhe harta që paraqesin deponitë ilegale në Komunën e Shuto Orizarit.

Ekspozita ishte një mundësi që rezultatet e punës në terren të ndahen me komunitetin më të gjerë dhe problemi të bëhet më i dukshëm për ata që përballen me pasojat e tij çdo ditë.

“HARTO DHE VEPRON” tregoi se pjesëmarrja rinore mund të fillojë me një hap të thjeshtë – ta vërejmë problemin rreth nesh. Por ndryshimi i vërtetë fillon kur atë problem e shndërrojmë në iniciativë, kërkojmë përgjegjësi dhe ofrojmë zgjidhje.

Përmes aktiviteteve të tilla, të rinjtë fitojnë hapësirë jo vetëm për t’u dëgjuar, por edhe për të marrë pjesë aktive në krijimin e komunitetit në të cilin duan të jetojnë.

Iniciativa është pjesë e projektit “ZZZ – Të bashkuar për avokim të gjelbër për mbrojtjen e mjedisit”, i mbështetur nga Ambasada e Zvicrës në Maqedoninë e Veriut / Qeveria e Zvicrës përmes Civica Mobilitas, në partneritet me CMA KRIK, Qendrën për Iniciativa Sociale “Nadez” dhe Shoqatën e Punonjësve Socialë të Maqedonisë – ZSRM..